To‘g‘ridan-to‘g‘ri turizmda yaratilgan yalpi qo‘shilgan qiymatning mamlakat YaIMdagi ulushi
Доля валовой добавленной стоимости, создаваемой непосредственно в туризме, в ВВП страны
▲ 1,1 Punkt (foiz punkti)Ikki foiz orasidagi oddiy ayirma. Foizdagi ko‘rsatkich 5% dan 6% ga chiqsa, u 1 punktga oshgan (garchi nisbatan 20% oshgan bo‘lsa ham).Misol: Ishsizlik 6,8% dan 5,8% ga tushdi — 1 punkt pasaydi.Lug‘atda batafsil o‘tgan yilning shu davriga nisbatan
2024-yil holatiga ko‘ra O‘zbekiston Respublikasida «To‘g‘ridan-to‘g‘ri turizmda yaratilgan yalpi qo‘shilgan qiymatning mamlakat YaIMdagi ulushi»: 2,4%. Bu o‘tgan yilning shu davriga nisbatan 1,1 punkt yuqori.
Bu raqam siz uchun nimani anglatadi
- 2,4% — har 100 birlikdan taxminan 2 tasi. Boshqacha aytganda, taxminan har 42 tadan bittasi.
Atamalar: YaIM — Yalpi ichki mahsulotBir yil (yoki chorak) davomida mamlakatda ishlab chiqarilgan barcha tovar va xizmatlarning umumiy qiymati. Iqtisodiyot qanchalik “katta”ligini ko‘rsatadi.Misol: Novvoy 1 mln so‘mlik non yopdi, sartarosh 500 ming so‘mlik xizmat ko‘rsatdi — ikkalasi ham YaIMga qo‘shiladi.Lug‘atda batafsilUlush (salmoq)Butunning qancha qismi ekanini foizda ko‘rsatadi. Barcha ulushlar yig‘indisi 100% bo‘ladi.Misol: Qishloq xo‘jaligida dehqon xo‘jaliklari ulushi 66% — har 100 so‘mlik mahsulotning 66 so‘mi ularniki.Lug‘atda batafsil
Oddiy tilda: bu raqam nimani ko‘rsatadi
2019-yilda bu ko‘rsatkich 3,5% edi, 2024-yilda esa 2,4% bo‘ldi. Eng yuqori qiymat 2019-yilda qayd etilgan: 3,5%. Eng past qiymat 2020-yilda bo‘lgan: 0,5%.
Hisoblash usuli: Turizm yordamchi hisobi “Milliy hisoblar tizimi – 2008” konsepsiyalari va “Turizm statistikasi bo‘yicha xalqaro tavsiyalar – 2008”, “Turizm yordamchi hisoblari: tavsiya qilingan uslubiy asos – 2008” kabi xalqaro andozalar, talabl asosida ishlab chiqilgan. Turizm yordamchi hisobi – tegishli ko‘rsatkichlar yordamida turizm tarmog‘idagi maxsus ma’lumotlarni qo‘shimcha tahlil qilish maqsadida ishlab chiqilgan tushunchalar, tasniflar, ta’riflar, jadvallar va umumlashtirilgan ko‘rsatkichlarning xalqaro miqyosda qabul qilingan tizimi.
Ma’lumot haqida
- Manba
- O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi (SIAT)
- Foydalanish
- Rasmiy statistika, manbaga havola bilan
- O‘lchov birligi
- %
- Davr
- 2019-yil – 2024-yil
- Yangilangan
- 18-oktabr, 2026-yil
- Kod
- siat.1.01.06.0035
Turizm yordamchi hisobi “Milliy hisoblar tizimi – 2008” konsepsiyalari va “Turizm statistikasi bo‘yicha xalqaro tavsiyalar – 2008”, “Turizm yordamchi hisoblari: tavsiya qilingan uslubiy asos – 2008” kabi xalqaro andozalar, talabl asosida ishlab chiqilgan. Turizm yordamchi hisobi – tegishli ko‘rsatkichlar yordamida turizm tarmog‘idagi maxsus ma’lumotlarni qo‘shimcha tahlil qilish maqsadida ishlab chiqilgan tushunchalar, tasniflar, ta’riflar, jadvallar va umumlashtirilgan ko‘rsatkichlarning xalqaro miqyosda qabul qilingan tizimi.
Ko‘p beriladigan savollar
To‘g‘ridan-to‘g‘ri turizmda yaratilgan yalpi qo‘shilgan qiymatning mamlakat YaIMdagi ulushi qancha?
2024-yil holatiga ko‘ra O‘zbekiston Respublikasida: 2,4%. Bu o‘tgan yilning shu davriga nisbatan 1,1 punkt yuqori.
To‘g‘ridan-to‘g‘ri turizmda yaratilgan yalpi qo‘shilgan qiymatning mamlakat YaIMdagi ulushi yillar davomida qanday o‘zgardi?
2019-yilda bu ko‘rsatkich 3,5% edi, 2024-yilda esa 2,4% bo‘ldi. Eng yuqori qiymat 2019-yilda qayd etilgan: 3,5%. Eng past qiymat 2020-yilda bo‘lgan: 0,5%.
Ma’lumot qayerdan olingan?
O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi (SIAT). Ma’lumotlar statistikalar.uz da avtomatik yangilanadi, oxirgi marta 18-oktabr, 2026-yilda.
Bog‘liq ko‘rsatkichlar
- To‘g‘ridan-to‘g‘ri turizmda yaratilgan yalpi qo‘shilgan qiymatning mamlakat YaQQdagi ulushiYaqin mavzu
- To‘g‘ridan-to‘g‘ri turizmda yaratilgan yalpi ichki mahsulotning mamlakat YaIMdagi ulushiYaqin mavzu
- Turizm tarmoqlarida yaratilgan yalpi qo‘shilgan qiymatning mamlakat YaIMdagi ulushiYaqin mavzu
- To‘g‘ridan-to‘g‘ri turizmda yaratilgan yalpi qo‘shilgan qiymatYaqin mavzu
Milliy hisoblar: boshqa ko‘rsatkichlar
- Yalpi ichki mahsulot hajmi (ishlab chiqarish usulida, joriy narxlarda, yillik)
- Bilvosita hisoblanadigan moliyaviy vositachilik xizmatlari hajmi (joriy narxlarda, yillik) (-)
- Mahsulotlarga sof soliqlar hajmi (joriy narxlarda, yillik)
- Yalpi ichki mahsulot hajmi (ishlab chiqarish usulida, doimiy narxlarda, yillik)
- Bilvosita hisoblanadigan moliyaviy vositachilik xizmatlari hajmi (doimiy narxlarda, yillik) (-)
- Mahsulotlarga sof soliqlar (doimiy narxlarda, yillik)
- Yalpi ichki mahsulot o‘sish sur’ati (ishlab chiqarish usulida, yillik)
- Bilvosita hisoblanadigan moliyaviy vositachilik xizmatlari o‘sish sur’ati (yillik)