Inflyatsiya 6,4%: rasmiy raqamni XVF, Jahon banki va bozor narxlari bilan solishtiramiz
Ma’lumotlar yangilangan: . O‘qish: 3 daqiqa. Manbalar maqola oxirida.
Statistika qo‘mitasi ma’lumotiga ko‘ra, 2026-yil sentabrda narxlar bir yil oldingiga nisbatan 6,4% oshgan. Bu raqamga ishonsa bo‘ladimi? Uni uch mustaqil o‘lchov bilan tekshiramiz: Xalqaro valyuta jamg‘armasi, Jahon banki va bozorlarda kuzatilgan haqiqiy narxlar.
Rasmiy inflyatsiya qanday o‘zgarmoqda
Grafik ustiga olib boring yoki bosing: aniq qiymat shu yerda ko‘rinadi
Avval muhim nozik jihat: inflyatsiyani ikki xil o‘lchash mumkin. Dekabrdan dekabrgacha (yil oxiridagi narxlar o‘tgan yil oxiriga nisbatan) va yillik o‘rtacha (yil davomidagi o‘rtacha narx darajasi). XVF va Jahon banki odatda o‘rtacha ko‘rsatkichni beradi, shuning uchun solishtirish uchun rasmiy oylik ma’lumotlardan o‘rtachani o‘zimiz hisobladik.
Natija: bir xil usulda o‘lchanganda rasmiy raqam va XVF bahosi to‘liq mos keladi. XVF o‘z baholarini asosan milliy statistika asosida tuzadi, shuning uchun bu to‘liq mustaqil tekshiruv emas, lekin uslubiy ziddiyat yo‘qligini ko‘rsatadi.
Bozordagi haqiqiy narxlar bilan solishtirish
Statistika qo‘mitasi har oy dehqon bozorlaridagi 34 ta asosiy mahsulot narxini ham e’lon qiladi. 2026-yil sentabrda bu mahsulotlar narxining mediana o‘zgarishi bir yilda +1,1%, rasmiy oziq-ovqat inflyatsiyasi esa 6,3%. Ammo mediana arzonlagan mavsumiy meva-sabzavotlar hisobiga pastga tortiladi. Faqat har kuni olinadigan 15 ta asosiy mahsulotni (go‘sht, non, un, guruch, yog‘, tuxum, sut, kartoshka, piyoz, sabzi) olsak, ularning mediana o‘zgarishi +2,2%. Har bir mahsulot bo‘yicha batafsil: bozor narxlari maqolasi.
Nima ko‘proq qimmatladi
2026-yil sentabrda eng tez qimmatlagan guruh: sug‘urtalash va moliyaviy xizmatlar (+43,8%). Eng sekin: uy-ro‘zg‘or asboblari, maishiy texnika va turar joylarga kundalik xizmat ko‘rsatish (+2,9%).
Sug‘urtalash va moliyaviy xizmatlar43,8
Turar joy xizmatlari, suv, elektr, gaz va boshqa yonilg‘i turlari11,8
Restoranlar va mehmonxonalar xizmatlari7,5
Transport7,2
Spirtli ichimliklar, tamaki mahsulotlari6,6
Maishiy tovarlar va xizmatlar, ijtimoiy himoya va turli tovarlar va xizmatlar6,6
Oziq-ovqat mahsulotlari va spirtsiz ichimliklar6,3
Axborot va aloqa5,8
Ta’lim sohasidagi xizmatlar5,4
Dam olish, sport va madaniyat3,6
Sog‘liqni saqlash3,4
Kiyim va poyafzal3,0
Uy-ro‘zg‘or asboblari, maishiy texnika va turar joylarga kundalik xizmat ko‘rsatish2,9
XVF 2026-yil uchun o‘rtacha inflyatsiyani 6,9%, keyingi yil uchun 5,7% deb kutmoqda.
Ko‘p beriladigan savollar
O‘zbekistonda inflyatsiya qancha?
2026-yil sentabrda yillik inflyatsiya 6,4% (Statistika qo‘mitasi, o‘tgan yilning shu oyiga nisbatan).
Rasmiy inflyatsiya XVF bahosidan farq qiladimi?
2025-yilda yillik o‘rtacha rasmiy inflyatsiya 8,8%, XVF bahosi 8,8%.
Dekabrdan dekabrgacha va yillik o‘rtacha inflyatsiyaning farqi nima?
Birinchisi yil oxiridagi narxlarni o‘tgan yil oxiri bilan, ikkinchisi butun yil davomidagi o‘rtacha narxni o‘tgan yil o‘rtachasi bilan solishtiradi. Narxlar o‘sishi sekinlashayotgan yilda ular sezilarli farq qiladi.
Maqoladagi barcha raqamlar ushbu rasmiy manbalardan avtomatik olinadi va ma’lumot yangilanganda qayta hisoblanadi. Hisoblash usuli haqida: manbalar va metodika.